Wedstrijdvervalsing vormt een grote bedreiging voor de sport

Het fenomeen van manipulatie van sportwedstrijden heeft de voorbije jaren jammer genoeg regelmatig in de belangstelling gestaan. Het heeft zich ontwikkeld tot de belangrijkste bedreiging van de integriteit van de sport. Deze praktijk heeft zich geleidelijk aan over alle landen en sportdisciplines verspreid.

 

Manipulatie komt hoofdzakelijk voor in de vorm van corruptie, bedreigingen of geweld tegen spelers, trainers of officials om het resultaat van een wedstrijd te beïnvloeden en zo financieel voordeel te behalen. De georganiseerde misdaad is regelmatig betrokken bij deze praktijken.

Deze praktijk is niet alleen strafbaar, maar is ook nefast voor de sport in het algemeen omdat ze afbreuk doet aan de eerlijkheid, de integriteit en de fair play. Dit zijn immers essentiële waarden.

 

De federale overheid en de gemeenschappen, de onderzoeksdiensten, de kansspelregulator, de nationale loterij en de sportsector hebben gezamenlijk een nationaal platform opgericht dat dit fenomeen aanpakt en zo de integriteit van de sport beschermt. Zo kunnen ze deze praktijken opsporen, bestrijden en bestraffen, maar ook voorkomen door o.a. preventie en opvoeding.


wedstrijdvervalsing gokken1.jpg
fairplay.jpg
wedstrijdvervalsing gokken 2.jpg

Wat doe je als je wedstrijdvervalsing vaststelt?

Stel je wedstrijdvervalsing vast of heb je een vermoeden van wedstrijdvervalsing? Op de meldpagina van de federale politie www.sportfraude.be kan je (vermeende) gevallen van manipulatie van een sportwedstrijd melden. De informatie komt dan bij de betrokken diensten terecht. Je kunt melding vanzelfsprekend volledig anoniem doen. 

Matchfixing in Vlaanderen

Matchfixing of vervalsing van sportwedstrijden is ook in Vlaanderen een probleem dat meer aandacht verdient. Dr. Els De Waegeneer (UGent) onderzocht de risico-inschatting, het vóórkomen en het verloop van matchfixing in voetbal, tennis en badminton.

 

Op 1 maart 2018 vond het symposium 'a 360° perspective on matchfixing' plaats, georganiseerd door de Sportmanagement onderzoeksgroep van de vakgroep Bewegings- en Sportwetenschappen, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Universiteit Gent, en mogelijk gemaakt door de Olympische leerstoel Henri de Baillet-Latour – Jacques Rogge. Meer informatie en de presentaties vind je op: www.sportmanagementugent.com

Gokgerelateerde en ‘sportieve’ matchfixing

Uit haar onderzoek komt naar voren dat twee soorten matchfixing populair zijn. 

Enerzijds is de gokgerelateerde matchfixing, waarbij de uitslag van een wedstrijd of bepaalde elementen in het spel afgesproken worden, waarna er grof geld kan verdiend worden door met deze voorkennis in te zetten op de wedstrijd. 
Daarnaast is er ook sprake van matchfixing om sportieve redenen. Hierbij worden vooraf afspraken gemaakt rond winst en verlies om bijvoorbeeld degradatie te voorkomen of om een bepaalde tegenstander in een volgende ronde te ontwijken.

Beide vormen komen voor in het Vlaamse sportlandschap, zij het in verschillende mate. Van de 138 meldingen rond matchfixing die onderzocht werden, bleek het in 90% van de gevallen om sportieve fixing te gaan en in 10% om gokgerelateerde matchfixing.

De uitslag van de wedstrijd (winst of verlies) vormt in meer dan 80% van de gevallen de inzet van de wedstrijdvervalsing, eerder dan het bepalen van een exacte score of het organiseren van zogenaamde spotfixing (het verloop van een specifiek wedstrijdelement beïnvloeden, bijv. de eerste set verliezen of de timing van de eerste rode kaart). In het merendeel van de cases biedt de tegenpartij de spelers geld aan om de wedstrijd te verliezen, maar soms worden ook materiële zaken, zoals vaten bier aangeboden.

614 spelers, trainers en scheidsrechters werkten mee aan het onderzoek. Maar liefst 23% van de spelers in de studie is al in contact gekomen met matchfixing, rechtsreeks of onrechtstreeks. Toch schatten de spelers de kans dat hen persoonlijk een aanbod wordt gedaan eerder laag in. De grote meerderheid van de spelers (66%) meldt zijn of haar vermoedens of ervaringen met matchfixing niet.

19% van de spelers getuigt dat matchfixing al aan bod gekomen is in hun eigen team, los van het feit of er al dan niet op werd ingegaan. 6,5% van de spelers getuigt dat er gevolg werd gegeven aan het voorstel om een match te fixen.

Twee soorten fixers

Parallel met de twee soorten matchfixing blijken er ook duidelijk twee fixersprofielen te bestaan. 
Enerzijds is er de sportieve fixer, die zich vaak van geen kwaad bewust is en het niet erg vindt om een wedstrijd “op een akkoordje te gooien”. In dit geval is preventie nodig in de vorm van sensibilisering, bijvoorbeeld door het verbod op matchfixing op te nemen in de ethische code of door als sportclub het voorkomen van sportieve fixing duidelijk te veroordelen. 
Daarnaast is er de gokgerelateerde fixer, die zich wel degelijk bewust is van de verkeerde handeling, maar voor wie andere belangen zwaarder doorwegen (bijv. het financiële aspect) of die uit angst toch toegeeft aan de eisen van de gokmaffia. Deze vorm van wedstrijdvervalsing vraagt een heel andere aanpak, zoals het verbod op het gokken op de eigen match en het duidelijk kenbaar maken van de geschikte kanalen om matchfixing te melden en eventueel bescherming te krijgen.

Contact

Dr. Els De Waegeneer
UGent - Vakgroep Bewegings- en Sportwetenschappen
T 09 264 86 36
els.dewaegeneer@ugent.be