shutterstock_544253254.jpg

Verenigingen

Sport Vlaanderen zet de deur open voor verenigingen

Onderzoekscommissie leidt tot sterker integriteitsbeleid in de sport

16/04/2021

Vlaams minister van Sport Ben Weyts liet een onafhankelijke onderzoekscommissie de getuigenissen over grensoverschrijdend gedrag in de gymnastiek onderzoeken. De conclusies werden vandaag op een persconferentie bekendgemaakt.

In het verleden hebben turncoaches in een grote prestatiedrang zich bezondigd aan psychisch grensoverschrijdend gedrag. De Gymnastiekfederatie deed te weinig. Tot die conclusie komt de onafhankelijke onderzoekscommissie, die in opdracht van Vlaams  minister van Sport Ben Weyts de getuigenissen over grensoverschrijdend gedrag heeft onderzocht. De Gymnastiekfederatie aanvaardt de conclusies van de onderzoekscommissie en biedt excuses aan, net als de coaches.  “Prestatiedrang heeft coaches verblind en het ethisch besef doen vervagen”, zegt Weyts. “Dit is een louterend moment. De onderzoekscommissie doet concrete aanbevelingen om het integriteitsbeleid te versterken. Niet alleen in de gymnastiek, maar in de hele sportwereld. Niet alleen op niveau van de federaties, maar ook op niveau van de clubs. Elke sportclub moet een veilige haven zijn”.

 

Vorige zomer doken er zorgwekkende getuigenissen op over grensoverschrijdend gedrag in de gymnastiekwereld. Vlaams minister van Sport Ben Weyts trok het dossier persoonlijk naar zich toe en gaf in augustus 2020 topmagistraat Bart Meganck – zelf een voormalig atleet – de opdracht om een onafhankelijke onderzoekscommissie samen te stellen. Onder leiding van Meganck heeft de commissie maandenlang alle getuigenissen onderzocht. Er werden 91 mensen gehoord, waaronder gewezen en nog steeds actieve gymnasten, coaches en andere begeleiders.  “We hebben gekozen voor een neutrale, objectieve en onderbouwde aanpak”, zegt Weyts. “Het was belangrijk om dit goed en grondig te doen, in alle sereniteit”.

 

De onafhankelijke onderzoekscommissie kwam op basis van meerdere bezwarende getuigenissen tot de conclusie dat er in de turnwereld duidelijk sprake was van psychisch grensoverschrijdend gedrag. Er bestond een prestatiedwang, met onder meer vernederingen, beledigingen, … Meerdere coaches hebben zich er schuldig aan gemaakt en het heeft op sommige ex-gymnasten een blijvende impact. De Gymnastiekfederatie Vlaanderen (Gymfed) heeft in het verleden onvoldoende ondernomen. Er werden verschillende kansen gemist om de klachten te erkennen, waardoor aanslepende spanningen ontstonden. De getuigenissen maken duidelijk dat de prestatiedruk doorwoog en dat dit ten koste ging van de totale ontwikkeling van de topgymnasten. Er kwam wel een ommekeer in de periode 2018-2019: toen werd de almacht van de coach doorbroken door de instelling van interdisciplinaire teams, waarin naast de coach ook een psycholoog, kinesist, diëtist, … betrokken wordt om de gymnasten een totaalbegeleiding te geven.

 

“Of het nu gaat om amateursport of topsport: altijd moet gezond én ethisch sporten voorop staan. Topsport staat daar níet boven”, zegt Weyts. “In het verleden werd het mentale welzijn van topsporters opgeofferd in de jacht op medailles. De gymnastiekwereld is hier extra kwetsbaar voor: gymnasten beginnen op jonge leeftijd, het is een heel technische sport en er is vaak een grote afhankelijkheid van de coach. Maar de gymnastiekwereld is zeker niet uniek: dit is iets waar we in de héle sportwereld tegen moeten vechten”.

 

Gymfed aanvaardt de conclusies van de onderzoekscommissie zonder voorbehoud en biedt verontschuldigingen aan voor de gemaakte fouten. Ook de coaches bieden formeel hun excuses aan. “Dit is voor mij cruciaal: alles begint bij de problemen erkennen en er verantwoordelijkheid voor nemen”, zegt Weyts.

 

Op vraag van minister Weyts heeft de onderzoekscommissie concrete aanbevelingen opgesteld om te komen tot een geïntegreerd beleid waarin het nastreven van topsportprestaties niet ten koste gaat van de mentale gezondheid van de sporters. Het gaat onder meer om een grondige screening van alle coaches, transparante selectiecriteria en -procedures, open communicatie en een doorgedreven uitstroombeleid met de nodige nazorg.

 

“Vlaanderen neemt het voortouw inzake integriteit in de sport. Dat is al ingezet onder mijn voorganger Philippe Muyters en we gaan het nu verder versterken”, zegt Weyts. “Na het integriteitsbeleid op federatie-niveau is de volgende stap nu om het integriteitsbeleid onlosmakelijk te vervlechten met de werking van elke club. Met een integriteitsluik in de clubreglementen en een vertrouwenspersoon in de clubs, waar alle leden bij terecht kunnen”.


Sport Vlaanderen is actief op social media