Vrouw springt over lat met polsstok
Veilig sportklimaat

Uittreksel strafregister

Controle van het uittreksel uit het strafregister

Het beschermen van minderjarigen en het vermijden van een mogelijke aantasting van hun fysieke, psychische of seksuele integriteit is zeer belangrijk. Daarom voerde de Vlaamse overheid in 2023 de verplichting in binnen verschillende sectoren, waaronder de sportsector, om van bepaalde nieuwe medewerkers een uittreksel uit het strafregister ‘Model Artikel 596.2 minderjarigenmodel’ op te vragen en te controleren.

De regelgeving werd eind 2026 aangepast. Vanaf 1 januari 2027 moet ook van bestaande medewerkers het uittreksel uit het strafregister gecontroleerd worden, en vervolgens periodiek om de 3 jaar. Deze controleverplichting vormt daarbij uiteraard slechts één schakel binnen een ruimer integriteitsbeleid van organisaties.

Om deze periodieke controle op te starten, moeten sportorganisaties tussen 1 januari en 31 maart 2027 ook bepaalde bestaande medewerkers controleren. Het gaat om medewerkers die vóór 1 februari 2023 zijn aangesteld en nog niet onder de oorspronkelijke controleverplichting vielen, en om medewerkers van wie de eerdere controle intussen meer dan drie jaar geleden is. Is het uittreksel minder dan drie jaar geleden al voorgelegd? Dan hoef je in deze overgangsperiode geen nieuwe controle uit te voeren. Voorbeeld: Als iemand op 1 juli 2026 een uittreksel heeft voorgelegd, is een nieuwe controle dus pas nodig op 1 juli 2029. Er is geen bijkomende controle nodig tussen 1 januari en 31 maart 2027, ook niet bij een nieuwe aanstelling voor bijvoorbeeld een zomerkamp in 2027, op voorwaarde dat dit bij dezelfde organisatie en voor dezelfde functie gebeurt.

Op wie is de verplichting van toepassing?

De controleverplichting van het uittreksel uit het strafregister geldt voor organisaties die een activiteit aanbieden die valt onder ‘opvoeding, psycho-medisch-sociale begeleiding, hulpverlening aan de jeugd, kinderbescherming, animatie of begeleiding van minderjarigen’. Dit betekent dat alle sportorganisaties met een jeugdwerking of een aanbod aan kinderen en jongeren onder dit toepassingsgebied kunnen vallen, ongeacht hoeveel minderjarigen dit dan zijn.

De controle moet worden doorgevoerd bij de aanstelling van elke nieuwe medewerker, en vervolgens om de 3 jaar, als aan alle volgende voorwaarden voldaan is:

  1. de medewerker zal minderjarigen begeleiden, animeren of opvoeden;

  2. de medewerker zal op een structurele basis rechtstreeks contact hebben met de minderjarigen;

  3. de medewerker is meerderjarig;

  4. de medewerker wordt aangesteld door middel van een overeenkomst of een eenzijdige benoeming of conform de vrijwilligerswet.

Dit betekent dat niet enkel beroepskrachten, maar ook vrijwilligers in de sportsector onder de verplichting vallen. Het maakt immers niet uit onder welk statuut je minderjarigen begeleidt: we willen het risico op grensoverschrijdend gedrag  verkleinen. In de jeugdwerksector geldt er echter een uitzondering voor vrijwilligers onder de 20 jaar, wat voor verwarring kan zorgen. 

Met welke instrumenten ondersteunen we je?

Met een draaiboek geven we sportorganisaties meer duidelijkheid over de toepassing en uitwerking van deze verplichting voor de sportsector. In het draaiboek leggen we uit hoe de controleverplichting concreet moet worden toegepast. Wie moet een uittreksel voorleggen en wie niet? Wanneer moet dat gebeuren? En hoe ga je als organisatie om met de gegevens op het uittreksel? 

Vlaamse Sportfederatie en Sportieq werkten ondersteunende instrumenten uit, waaronder een stappenplan en een digitale wegwijzer, en bundelden een overzicht van vragen en antwoorden.

Het draaiboek werd aangepast naar de nieuwe regelgeving, en zal later nog in een betere lay-out gepubliceerd worden. Deze webpagina en de ondersteunende materialen van Vlaamse Sportfederatie en Sportieq worden nog verder bijgewerkt.